กมธ.ร่วมจ่อเสนอ สส.-สว. อนุมัติร่างพรบ.อากาศสะอาด ผู้ก่อมลพิษปรับไม่เกิน 50 ล้าน
วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ที่รัฐสภา นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการร่วมกันเพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. … พร้อมด้วย นายพละวัต ตันศิริ สมาชิกวุฒิสภา ร่วมกันเปิดเผยความคืบหน้าการพิจารณาร่างกฎหมายในการประชุมครั้งที่ 8 โดยระบุว่าประเด็นยากที่ต้องหารือได้ข้อสรุปทั้งหมดแล้ว รวมถึงมีการลงมติโหวตใน 5 เรื่องสำคัญ โดยกรรมาธิการร่วมฯ ตั้งเป้าหมายผลักดันร่างกฎหมายให้สำเร็จลุล่วงภายในสมัยประชุมสภาชุดนี้
นายพละวัต ตันศิริ สมาชิกวุฒิสภา ชี้แจงรายละเอียด 7 ประเด็นสำคัญ โดยประเด็นแรกคือ การเพิ่มสัดส่วนภาคธุรกิจในคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด ซึ่งการพิจารณาในมาตรา 40 ได้ข้อสรุปให้เพิ่มมาตรา 6/1 กำหนดให้มีตัวแทนจากองค์กรธุรกิจเอกชนจำนวนไม่เกิน 2 คน เพื่อให้เป็นไปในทิศทางเดียวกับคณะกรรมการนโยบาย คณะกรรมการวิชาการ และคณะกรรมการเศรษฐศาสตร์
ประเด็นที่สองคือ การปรับลดบทลงโทษทางอาญาของผู้ปล่อยมลพิษ ที่ประชุมมีมติแก้ไขปรับอัตราโทษปรับเป็นไม่เกิน 25 ล้านบาทสำหรับการกระทำความผิดครั้งแรก และปรับไม่เกิน 50 ล้านบาทสำหรับการกระทำความผิดซ้ำ หลังจากรับฟังการชี้แจงจากทางศาลซึ่งระบุว่าศาลสามารถใช้ดุลพินิจได้ และอัตราโทษดังกล่าวไม่สูงเกินกว่ากลุ่มประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน
ประเด็นที่สามคือ การเปลี่ยนประธานคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด ที่ประชุมกรรมาธิการร่วมฯ มีมติโหวตเห็นชอบกำหนดให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทำหน้าที่เป็นประธานคณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัด
ประเด็นที่สี่คือ การตรวจสอบโครงการที่ก่อมลพิษ ซึ่งเดิมทางวุฒิสภาได้ตัดมาตรา 78 และมาตรา 79 ออกนั้น ที่ประชุมได้แก้ไขปรับปรุงข้อความให้มีความรัดกุมยิ่งขึ้น โดยคงหลักการและประโยชน์ของทั้งสองมาตราไว้ในมาตรา 76/7 เพื่อให้คณะกรรมการอากาศสะอาดจังหวัดมีอำนาจประกาศกำหนดประเภทและขนาดของกิจการที่สามารถดำเนินโครงการในพื้นที่ แล้วส่งต่อให้กฎหมายภายใต้หน่วยงานอื่นดำเนินการต่อไป
ประเด็นที่ห้าคือ การขอคุ้มครองชั่วคราว ที่ประชุมพิจารณาอย่างรอบด้านและมีมติให้ตัดมาตรา 11 วรรคสอง ออกจากร่างพระราชบัญญัติ เนื่องจากกระบวนการคุ้มครองชั่วคราวทางศาลมีกำหนดไว้อย่างครอบคลุมแล้วในพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง รวมถึงระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด
ประเด็นที่หกคือ การยกเว้นความรับผิดของสถาบันการเงิน ในมาตรา 207 มาตรา 211 และมาตรา 215 ที่ประชุมได้ปรับปรุงเนื้อหาโดยปรับนิยามของสถาบันการเงินให้แคบลงเหลือเพียงธนาคารพาณิชย์และธนาคารเฉพาะกิจ พร้อมทั้งยังคงกำหนดความรับผิดกรณีให้กู้ยืมหรือให้คำปรึกษาแก่ผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษข้ามแดน เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่ามีระบบประเมินความเสี่ยงและได้ปฏิบัติตามระบบดังกล่าวแล้ว หรือปฏิบัติตามนโยบายหรือคำสั่งของรัฐ
ประเด็นที่เจ็ดคือ ระบบฝากไว้ได้คืน ตามมาตรา 175 และมาตรา 176 ที่ประชุมกรรมาธิการร่วมฯ มีมติให้ตัดออกจากร่างพระราชบัญญัตินี้ เนื่องจากในอนาคตจะมีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการจัดการขยะทั้งระบบซึ่งมีความครอบคลุมมากกว่า โดยกรรมาธิการร่วมฯ ยืนยันว่าได้พิจารณาอย่างรอบคอบและรวดเร็วเพื่อให้กฎหมายนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
นางการดี กล่าวว่า ต้องกราบขอบพระคุณท่านประธาน กรรมาธิการทุกท่าน ผู้เชี่ยวชาญ และภาคประชาชนที่ส่งข้อมูลผ่านเอกสารและอีเมลมาร่วมพิจารณาอย่างรอบด้าน ขอยืนยันว่าพวกเราเห็นเป้าหมายตรงกันว่ากฎหมายฉบับนี้เป็นสิ่งที่คนไทยรอคอยมานาน เราใช้ความคิดอย่างรอบคอบถึงที่สุด เพื่อไม่ให้กฎหมายออกไปแล้วใช้งานไม่ได้ สัปดาห์หน้าน่าจะเป็นโค้งสุดท้ายที่เราจะนำกฎหมายทั้งฉบับมาเรียงร้อยและตรวจสอบอีกครั้ง เพื่อเสนอให้ สส. และ สว. อนุมัติต่อไป