เดินหน้าจัดระเบียบที่ดินป่าอนุรักษ์ มุ่งสร้างสมดุล “คนอยู่ได้ ป่าอยู่รอด”

ปลัด ทส. เปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เดินหน้าจัดระเบียบที่ดินป่าอนุรักษ์ มุ่งสร้างสมดุล “คนอยู่ได้ ป่าอยู่รอด” แก้ไขปัญหาประชาชนอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน

วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง แนวทางการบริหารจัดการที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยมีผู้บริหารกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ที่ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร

ดร.รวีวรรณ กล่าวว่า ปัญหาการครอบครองและใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์เป็นปัญหาที่มีความซับซ้อนและสั่งสมมาอย่างยาวนาน จึงต้องแก้ไขอย่างเป็นระบบ โดยคำนึงถึงการอนุรักษ์ระบบนิเวศควบคู่กับสิทธิและความมั่นคงในการอยู่อาศัยและทำกินของประชาชน ภายใต้หลักกฎหมาย ความเป็นธรรม ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างคนกับป่า โดยที่ผ่านมา กระทรวงฯ ได้ดำเนินการตามมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และมาตรา 121 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 เพื่อจัดระเบียบการอยู่อาศัยและทำกินของประชาชนที่อยู่มาก่อน โดยมีเป้าหมายให้สามารถดำรงชีวิตได้ตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย และร่วมดูแลรักษาป่าโดยไม่บุกรุกพื้นที่เพิ่มเติม ปัจจุบันได้มอบหนังสือรับรองการอยู่อาศัยและทำกินในเขตป่าอนุรักษ์ (อส.12 ก และ อส.12 ข) แล้ว 84 หมู่บ้าน รวม 5,687 แปลง เนื้อที่ประมาณ 44,632.78 ไร่ มีประชาชนได้รับประโยชน์ประมาณ 14,000 คน จากเป้าหมายทั่วประเทศ 3,958 หมู่บ้าน ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 4.08 ล้านไร่ และประชาชนประมาณ 1 ล้านคน โดยมุ่งเร่งรัดการสำรวจและรังวัดที่ดินรายแปลงให้แล้วเสร็จภายในปี 2570

ปลัดกระทรวงฯ เน้นย้ำให้หน่วยงานในสังกัดบูรณาการการทำงานภายใต้นโยบาย “ทส. หนึ่งเดียว” โดยเร่งแก้ไขปัญหาแนวเขตพื้นที่ทับซ้อนระหว่างหน่วยงานภายในกระทรวงให้ได้ข้อยุติ ก่อนประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก พร้อมกำชับให้การพิสูจน์สิทธิการครอบครองที่ดินเป็นไปตามกระบวนการทางกฎหมายอย่างรอบคอบ โปร่งใส และเป็นธรรม นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการทบทวนกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หลังพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 บังคับใช้ครบ 5 ปี รวมถึงการบูรณาการกฎหมายอื่น เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทและวิถีชีวิตของชุมชน ขณะเดียวกัน กระทรวงฯ มุ่งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ผ่านการสนับสนุนป่าชุมชน การส่งเสริมสิทธิและประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการพัฒนากลไกคาร์บอนเครดิต เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ชุมชนร่วมดูแลรักษาป่า ควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจท้องถิ่น

ทั้งนี้ การประชุมเชิงปฏิบัติการดังกล่าวมุ่งแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ เพื่อกำหนดแนวทางบริหารจัดการที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ทั้งด้านการจัดระเบียบการใช้ประโยชน์ การกำหนดแนวเขต การพิสูจน์สิทธิ และการบูรณาการกฎหมาย ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินงานไปในทิศทางเดียวกันกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมุ่งขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติกับการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของประชาชน เพื่อให้คนสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย และร่วมกันรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่อย่างยั่งยืน ภายใต้หลักการ “คนอยู่ได้ ป่าอยู่รอด”